Köpeklerde iç kanama, vücutlarının içinde meydana gelen ve ciddi kabul edilen sağlık problemlerindendir. Dışta meydana gelen kanamalar gözle görülebilir olduğundan önlem almakta gecikme riski olmaz. Fakat iç kanama bazen saatlerce fark edilmeyebilir. Köpeklerin yaşamlarını tehdit edebilecek nitelikte olan bu sorun için dikkat edilmesi gereken birtakım noktalar bulunur. Öncelikle köpeklerde iç kanama belirtileri her köpek sahibi tarafından bilinmelidir. Böylece gözlem sırasında sorunlar daha kısa sürede fark edilebilir.
İçindekiler
Köpeklerde İç Kanama Neden Kaynaklanır?
İç kanama köpeklerde ilk etapta gözle görülmeyen bir sorun olabilir ve farklı nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. Köpekler kaza geçirdiklerinde ya da yüksekten düştüklerinde dışarıdan herhangi bir kanama görülmeyebilir. Ancak iç organlarda hasar, yırtılma veya delinme meydana gelmiş olabilir. Bu gibi durumlarda erken müdahalede geç kalınabilir.
Köpeklerde iç kanamanın başlıca nedenleri şunlardır:
- Travmatik olaylar: Trafik kazaları, yüksekten düşmeler, sert darbeler ve kemik kırıkları en yaygın nedenlerdir.
- Hastalıklar ve tümörler: İç organlarda gelişen hastalıklar ve tümörler iç kanamaya yol açabilir.
- Kan pıhtılaşma bozuklukları: Zehirlenmeler (özellikle rodentisitler), kalıtsal hastalıklar ve kan parazitleri bu grupta yer alır.
- Bilinçsiz ilaç kullanımı: Veteriner kontrolü dışında kullanılan bazı ilaçlar iç kanamaya neden olabilir.
İç kanama geç fark edilebilir. Köpekte ani halsizlik, soluk diş etleri, hızlı ve zor nefes alma ya da karın bölgesinde şişlik görülüyorsa zaman kaybetmeden veterinere başvurulmalıdır.
Köpeklerde İç Kanama Türleri
Köpeklerde iç kanama, kanın vücut boşluklarına veya organların içine sızmasıyla oluşur. Kanamanın yerine göre farklı türleri vardır:
Vücut Boşluğunda Oluşan İç Kanamalar (Gizli Kanama)
En kritik iç kanama türüdür. Karın boşluğu, göğüs boşluğu veya kalp zarı içinde gelişebilir. Dışarıdan fark edilmesi zor olduğu için hayati risk taşır.
Organlarda Meydana Gelen Kanamalar
Kan, organların içine sızar. Mide ve bağırsaklar, böbrekler, idrar yolları, akciğerler, bronşlar ve beyin bu kanamaların en sık görüldüğü alanlardır. Bazı durumlarda kusma, idrar veya dışkı ile fark edilebilir.
Dokularda ve Deri Altında Meydana Gelen Kanamalar
Dokular içinde veya deri altında oluşan kanamalardır.
- Hematom: Kanın doku içinde toplanması
- Peteşi: Deri altında noktasal küçük kanamalar
- Ekimoz: Daha geniş alanlı morarmalar
Bu tür kanamalar çoğunlukla pıhtılaşma bozuklukları veya zehirlenmelerle ilişkilidir.
İç Kanaması Olan Köpek Nasıl Anlaşılır?
Köpeklerde iç kanama belirtileri başlangıçta belirgin olmayabilir. Ancak kanama ilerledikçe bazı klinik bulgular ortaya çıkar.
İlk olarak diş etleri kontrol edilmelidir. Sağlıklı köpeklerde diş etleri parlak pembe renktedir. İç kanama durumunda soluk pembe, beyazımsı veya mavimsi gri bir renk alabilir.
İç kanama şüphesinde kapiller geri dolum süresi (CRT – Capillary Refill Time) değerlendirilebilir. Diş etine hafifçe bastırıp parmak çekildiğinde renk normalde 1–2 saniye içinde geri gelir. Bu sürenin uzaması dolaşım bozukluğunu ve olası iç kanamayı düşündürür.
Davranış değişiklikleri de önemlidir. Halsizlik, hızlı soluma, karın bölgesinde şişlik ve hassasiyet iç kanama belirtisi olabilir.
Bazı durumlarda kanama dolaylı olarak fark edilebilir. Kusmukta görülen parlak kırmızı kan genellikle üst sindirim sistemi kaynaklı olabilirken, koyu kahverengi “kahve telvesi” görünümündeki kan mide kaynaklı sindirilmiş kanı düşündürür. Bu bulgular her zaman derin iç kanama anlamına gelmeyebilir ancak acil veteriner değerlendirmesi gerektirir. Ayrıca açıklanamayan burun kanaması, idrarın kırmızıya yakın renkte olması da uyarıcıdır.
Bu durumlarda köpek sakin tutulmalı, mümkün olduğunca az hareket ettirilmeli ve acilen veterinere götürülmelidir. Vücut ısısının düşmemesine dikkat edilmelidir.
Köpeklerde İç Kanama Belirtileri Nelerdir?
Köpeklerde iç kanama acil müdahale gerektiren bir durumdur. En sık görülen belirtiler şunlardır:
- Soluk veya beyaz diş etleri
- Hızlı ve zayıf nabız
- Hızlı ve sık soluma
- Ani halsizlik, bitkinlik ve hareketsizlik
- Şiddetli kan kaybında bilinç kaybı veya bayılma
Köpeklerde İç Kanama Tedavisi
İç kanama tedavisinde zaman kaybetmemek hayati önem taşır. Öncelikle kanamanın nedeni ve yeri belirlenir. Tedavi genellikle şu aşamalardan oluşur:
Şok Tedavisi
Kan kaybına bağlı gelişen şok durumunun düzeltilmesi hedeflenir. Damar yolu açılarak sıvı tedavisine başlanır. Sıvı tedavisi dolaşım hacmini destekler; ancak kırmızı kan hücrelerinin yerini tutmaz. Ciddi kan kayıplarında kan veya eritrosit süspansiyonu transfüzyonu gerekebilir. Oksijen desteği de uygulanabilir.
Kanamayı Kontrol Altına Alma
Kanayan bölgenin cerrahi olarak onarılması, kanayan tümör veya organın çıkarılması gerekebilir. Zehirlenme veya pıhtılaşma bozukluğu varsa buna yönelik özel ilaçlar kullanılır. Bazı vakalarda medikal tedavi yeterli olabilir.
Destekleyici Bakım
Tedavi sonrası köpek yakından takip edilir. Organ fonksiyonları, hematokrit değerleri ve genel durumu düzenli olarak kontrol edilir. Ağrı yönetimi özellikle cerrahi sonrası önemlidir.
Köpeklerde İç Kanama Kaç Saat Sonra Belli Olur?
İç kanamanın ortaya çıkış süresi, kanamanın şiddetine ve nedenine bağlıdır. Şiddetli iç kanamalar dakikalar içinde belirti verebilir. Daha yavaş seyreden kanamalarda belirtiler saatler içinde ortaya çıkabilir. Bazı kronik ve düşük şiddetli kanamalarda ise belirtiler geç fark edilebilir. Bu nedenle kesin bir süre vermek mümkün değildir.
Köpekte açıklanamayan davranış değişiklikleri veya yukarıda sayılan belirtiler görüldüğünde en doğru yaklaşım vakit kaybetmeden veterinere başvurmaktır.